Hậu quả pháp lý khi chia, tách, hợp nhất, sáp nhập doanh nghiệp

Xử lý các vướng mắc, hậu quả pháp lý khi chia, tách, hợp nhất, sáp nhập doanh nghiệp theo luật doanh nghiệp 2014. Đây là một trong các phương thức tổ chức lại doanh nghiệp hay còn gọi cải tổ doanh nghiệp.

1. Quyền và nghĩa vụ của công ty bị chia, tách

Chia doanh nghiệp là việc công ty TNHH, công ty cổ phần có thể chia các cổ đông, thành viên và tài sản công ty để thành lập hai hay nhiều công ty mới (Điều 192 về “chia doanh nghiệp”, Luật doanh nghiệp năm 2014)

Tách doanh nghiệp là việc công ty TNHH, công ty cổ phần có thể tách bằng cách chuyển một phần tài sản, quyền và nghĩa vụ công ty hiện có (sau đây gọi là công ty bị tách) để thành lập một hoặc một số công ty NHNN, công ty cổ phần mới (sau đây gọi là công ty được tách) mà không chấm dứt sự tồn tại của công ty bị tách. (Điều 193 về “tách doanh nghiệp”, Luật doanh nghiệp năm 2014

Toàn bộ quyền và nghĩa vụ của công ty bị chia, tách được chuyển cho các công ty mới. Như vậy, nếu không có thỏa thuận với các chủ nợ, khách hàng và người lao động để một trong các công ty mới thực hiện các nghĩa vụ về các khoản nợ chưa thanh toán, hợp đồng lao động và các nghĩa vụ tài sản khác của công ty bị chia, tách, thì các công ty mới sẽ phải cùng chịu liên đới chịu trách nhiệm về các nghĩa vụ này.

2. Quyền và nghĩa vụ công ty khi bị hợp nhất, sáp nhập

Hợp nhất doanh nghiệp là hai hoặc một số công ty (sau đây gọi là công ty bị hợp nhất) có thể hợp nhất thành một công ty mới (sau đây gọi là công ty hợp nhất), đồng thời chấm dứt sự tồn tại của các công ty bị hợp nhất. (Điều 199 về “hợp nhất doanh nghiệp”, Luật doanh nghiệp năm 2014)

Sáp nhập doanh nghiệp là một hoặc một số công ty (sau đây gọi là công ty bị sáp nhập) có thể sáp nhập vào một công ty khác (sau đây gọi là công ty nhận sáp nhập) bằng cách chuyển toàn bộ tài sản, quyền, nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp sang công ty nhận sáp nhập, đồng thời chấm dứt sự tồn tại của công ty nhận sáp nhập. (Điều 195 về “sáp nhập doanh nghiệp”, Luật doanh nghiệp năm 2014)

Khác với chia tách, sau khi hợp nhất hoặc sáp nhập, chỉ duy nhất công ty nhận hợp nhất hoặc công ty nhận sáp nhập được hưởng các quyền và lợi ích hợp pháp, chịu trách nhiệm về các khoản nợ chưa thanh toán, hợp đồng lao động và các nghĩa vụ tài sản khác của các công ty bị hợp nhất hoặc các công ty nhận sáp nhập.

3. Xử lý trường hợp bị vi phạm pháp luật về Luật Cạnh tranh\

Căn cứ theo Điều 110, Luật Cạnh tranh 2018, Hiệu lực từ ngày 1 tháng 7 năm 2019.

1. Tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm pháp luật về cạnh tranh thì tuỳ theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lý kỷ luật, xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự; nếu gây thiệt hại đến lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân thì phải bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật.

2. Đối với mỗi hành vi vi phạm pháp luật về cạnh tranh, tổ chức, cá nhân vi phạm phải chịu một trong các hình thức xử phạt chính sau đây:

a) Cảnh cáo;

b) Phạt tiền.

3. Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, tổ chức, cá nhân vi phạm pháp luật về cạnh tranh còn có thể bị áp dụng một hoặc một số hình thức xử phạt bổ sung sau đây:

a) Thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc văn bản tương đương, tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề;

b) Tịch thu tang vật, phương tiện được sử dụng để vi phạm pháp luật về cạnh tranh;

c) Tịch thu khoản lợi nhuận thu được từ việc thực hiện hành vi vi phạm.

4. Ngoài các hình thức xử phạt theo quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều này, tổ chức, cá nhân vi phạm pháp luật về cạnh tranh còn có thể bị áp dụng một hoặc một số biện pháp khắc phục hậu quả sau đây:

a) Cơ cấu lại doanh nghiệp lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường, lạm dụng vị trí độc quyền;

b) Loại bỏ điều khoản vi phạm pháp luật ra khỏi hợp đồng, thỏa thuận hoặc giao dịch kinh doanh;

c) Chia, tách, bán lại một phần hoặc toàn bộ vốn góp, tài sản của doanh nghiệp hình thành sau tập trung kinh tế;

d) Chịu sự kiểm soát của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về giá mua, giá bán hàng hóa, dịch vụ hoặc các điều kiện giao dịch khác trong hợp đồng của doanh nghiệp hình thành sau tập trung kinh tế;

đ) Cải chính công khai;

e) Các biện pháp cần thiết khác để khắc phục tác động của hành vi vi phạm.

Cá nhân, pháp nhân có hành vi vi phạm pháp luật về cạnh tranh gây thiệt hại đến lợi ích nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, pháp nhân khác thì phải bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật.

4. Xử lý khi có sự mâu thuẫn giữa các Luật

Trên thực tế, có nhiều văn bản luật cùng quy định về việc chia, tách, hợp nhất và sáp nhập doanh nghiệp(*). Trong trường hợp có sự khác nhau giữa các quy định này, thì áp dụng luật chuyên ngành (**) hoặc áp dụng luật được ban hành sau (***).

————————–

*Luật Cạnh tranh 2018; Nghị định 75/2019/NĐ-CP và luật Doanh nghiệp 2014.

**Điều 3 về “Áp dụng luật Doanh nghiệp và các luật chuyên ngành”, Luật Doanh nghiệp 2014 quy định rằng “Trường hợp luật chuyên ngành có quy định đặc thù về việc thành lập, tổ chức quản lý, tổ chức lại, giải thể và hoạt động có liên quan của doanh nghiệp thì áp dụng quy định của luật đó”. Hay khoản 2, Điều 3 về “Áp dụng Luật Các tổ chức tín dụng, điều ước quốc tế, tập quán quốc tế, tập quán thương mại quốc tế và các luật có liên quan”. Luật Các tổ chức tín dụng 2010 quy định: Trường hợp có quy định khác nhau giữa Luật Các tổ chức tín dụng và các luật khác có liên quan về thành lập, tổ chức, hoạt động, kiểm soát đặc biệt, tổ chức lại, giải thể tổ chức tín dụng…áp dụng theo luật các tổ chức tín dụng.

***Khoản 3 Điều 83 về “Áp dụng văn bản quy phạm pháp luật”, Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2008 hoặc khoản 3, Điều 156 về “Áp dụng văn bản quy phạm pháp luật”, Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015 (Có hiệu lực từ ngày 01/7/2016).

Chúng tôi cung cấp các dịch vụ tư vấn chuyên sâu cũng như thực hiện các thủ tục pháp lý về tư vấn hợp nhất, chia tách, sáp nhập doanh nghiệp theo những phương án tối ưu và hiệu quả nhất. Liên hệ 1900 6284 để được hỗ trợ tư vấn, liên hệ 097 393 8866 hoặc 091 611 0508 để được hỗ trợ dịch vụ.

Hậu quả pháp lý khi chia, tách, hợp nhất, sáp nhập doanh nghiệp

——————-

Phamlaw-Biên tập và tổng hợp

 > Xem thêm: